Sự tích hòn Trống Mái nói về tình yêu lòng chung thủy, yêu thương nhau thật lòng sẽ luôn tìm cách để bảo vệ và che chở cho nhau, giống như cách đôi chim non đã chọn hóa đá để không bao giờ phải xa rời.
Người ngư dân và cánh cò nhỏ
Ngày xửa ngày xưa, ở một ngôi làng chài bình yên bên bờ biển, có chàng trai trẻ tên là Ngư Phủ. Chàng tuy nghèo nhưng vô cùng hiền lành và chăm chỉ. Mỗi sáng, khi mặt trời còn chưa thức giấc, chàng đã chèo thuyền ra khơi, tối đến lại trở về với lưới cá đầy ắp.
Một buổi chiều nọ, bầu trời bỗng tối sầm lại, gió rít từng hồi. Giữa cơn bão dữ dội ấy, một cánh cò trắng muốt lao xuống mặt đất, đôi cánh rã rời vì kiệt sức. Chàng Ngư Phủ thấy vậy, lòng đầy xót xa, vội vàng mang cò về nhà. Chàng dùng lá thuốc đắp lên cánh cò, chăm chút từng chút một như chăm sóc một người bạn nhỏ. Nhờ bàn tay yêu thương của chàng, cánh cò khỏe mạnh trở lại.
Phép màu từ tình yêu
Khi cò khỏe trở lại nó không bay đi mà ở lại với chàng, ngày ngày bầu bạn. Nhưng có một điều kỳ lạ là mỗi khi chàng ra khơi, căn nhà nhỏ lại trở nên ngăn nắp lạ thường. Bữa cơm chiều luôn được chuẩn bị sẵn, nóng hổi chờ chàng trở về.
Một hôm, chàng giả vờ đi làm nhưng thực chất là đứng nấp ngoài cửa để quan sát. Chàng sững sờ khi thấy cánh cò trắng tung bay, rồi tỏa sáng rực rỡ. Từ trong ánh sáng ấy, một nàng tiên xinh đẹp với nụ cười dịu dàng bước ra. Hóa ra, đó là nàng tiên nữ đã hết hạn làm kiếp cò, nhưng vì cảm động trước tấm lòng nhân hậu của chàng trai, nàng đã nguyện ở lại trần gian làm vợ chàng.
Lời nguyện ước bên nhau
Chuyện nàng tiên ở lại trần gian với người trần đã đến tai Ngọc Hoàng trên thiên đình. Người nổi trận lôi đình vì cho rằng tiên nữ đã tự ý kết hôn với người hạ giới. Ngọc Hoàng sai các thiên binh xuống bắt nàng trở về trời.
Chàng Ngư Phủ đau đớn, khuyên nàng hãy trở về để giữ lấy thân mình. Nhưng nàng tiên lắc đầu:
Dù có chuyện gì xảy ra, em cũng muốn ở bên chàng!
Khi sứ giả nhà trời vừa ập tới, nàng nhanh trí dùng phép màu biến cả hai vợ chồng thành đôi chim non, rồi lập tức biến thành hai khối đá khổng lồ, sừng sững đứng giữa biển khơi. Thiên binh không sao bắt được, đành phải quay về.
Tượng đài tình yêu
Từ đó, hai khối đá ấy cứ đứng mãi bên nhau qua bao mùa mưa nắng. Một khối đá lớn, đầu nhọn chênh vênh như dáng con gà trống đang vươn mình, khối còn lại nhỏ hơn, dịu dàng như con gà mái. Người dân gọi đó là Hòn Trống Mái. Dù thời gian trôi qua, sóng biển có xô vào bao nhiêu đi nữa, Hòn Trống Mái vẫn đứng đó, như một lời khẳng định rằng Tình yêu chân thành có thể vượt qua mọi thử thách, và những tâm hồn đồng điệu sẽ mãi mãi được ở bên nhau.
