Truyện ngụ ngôn Thầy bói xem voi mang ý nghĩa sâu sắc về cách nhìn nhận sự việc trong cuộc sống, mỗi chúng ta đều có mức độ hiểu biết khác nhau, ta không nên vì sự cố chấp và kiêu ngạo làm mờ lý trí mà đánh giá, xem thường sự hiểu biết của người khác.
Sự tò mò dưới gốc đa
Ngày xửa ngày xưa, ở một ngôi làng nọ, có năm ông thầy bói mù quanh năm suốt tháng chỉ ngồi một chỗ bói toán cho thiên hạ. Một buổi chiều hè lộng gió, năm thầy ngồi dưới gốc cây đa cổ thụ, vừa nhâm nhi chén trà vừa thở dài.
Một thầy lên tiếng nói:
Các thầy ạ, chúng ta xem tướng cho người đời hay thế, vậy mà có con voi to lớn thế nào thì từ thuở cha sinh mẹ đẻ tới giờ, chưa ông nào được biết hình thù nó ra sao!
Vừa dứt lời, từ đằng xa bỗng vang lên tiếng bước chân rầm rập làm rung chuyển cả mặt đất. Người dân trong làng cheo chéo gọi nhau:
Voi đến! Voi của nhà vua đi qua làng kìa!
Mỗi người một góc nhìn
Năm thầy bói mừng quýnh, vội vàng góp tiền túi lại, cử một thầy ra biếu người quản tượng và xin cho voi dừng lại một lát để các thầy được “xem” bằng chính đôi bàn tay của mình. Người quản tượng vui vẻ đồng ý, dắt con voi to lớn như một ngôi nhà di động đứng yên giữa đường.
Vì không nhìn thấy gì, năm thầy bói háo hức tiến lại gần, mỗi người chọn đứng ở một vị trí khác nhau để khám phá sinh vật khổng lồ này.
- Thầy thứ nhất nhanh nhảu vươn tay ra trước, chộp ngay lấy cái vòi dài ngoằn ngoèo đang khua khoắng trong không khí.
- Thầy thứ hai bước tới bên cạnh, hai tay ôm lấy chiếc ngà dài, cứng cáp và trơn nhẵn.
- Thầy thứ ba mò mẫm ở phía bên hông, sờ trúng cái tai to đùng đang quạt phành phạch để đuổi ruồi.
- Thầy thứ tư thấp bé hơn, liền ôm chặt lấy một cái chân voi sần sùi, to lớn.
- Thầy thứ năm đi vòng ra phía sau, túm được cái đuôi dài đang đung đưa qua lại.
Cuộc chiến của sự thật
Sau khi sờ soạng một hồi kỹ lưỡng, năm thầy hớn hở quay trở lại quán nước dưới gốc cây đa để cùng bàn tán.
Vừa ngồi xuống ghế, Thầy sờ vòi đã vỗ đùi đánh đét một cái, cười lớn:
Tưởng con voi to tát thế nào, hóa ra nó sun sun y như con đỉa khổng lồ các thầy ạ!
Thầy sờ ngà nghe thấy thế liền gạt phắt đi, giọng đầy mỉa mai:
Đâu mà đâu! Thầy nói mò rồi! Nó không hề giống con đỉa, nó dài và cứng chần chẫn như cái đòn càn gánh lúa chứ!
Nghe hai người bạn tranh cãi, Thầy sờ tai nhếch mép cười, vẻ mặt đầy tự tin:
Các thầy chả biết gì cả. Tôi sờ rõ mồn một đây này, con voi nó bè bè, rộng rộng y như cái quạt thóc của nhà nông ấy!
Lúc này, Thầy sờ chân bực mình đứng phắt dậy, chống gậy cãi lại:
Sai hết! Sai bét! Các thầy mù thật rồi! Nó sừng sững, vững chãi như cái cột đình thế này, sao lại giống cái quạt được?
Thầy sờ đuôi ngồi im nãy giờ, cuối cùng đập bàn quả quyết:
Mấy ông đều đoán mò cả rồi! Con voi thực ra nó tua tủa, xơ xác như cái chổi sể cùn quét sân chứ có gì đâu!
Kết cục dẫn đến xung đột
Năm ông thầy bói, năm ý kiến khác nhau. Ai cũng khăng khăng cho rằng đôi bàn tay của mình là “thần thánh”, là người duy nhất chạm vào sự thật. Lời qua tiếng lại, từ tranh luận biến thành cãi vã, từ cãi vã biến thành giận dữ.
Không ai chịu lắng nghe ai, năm thầy lao vào dùng gậy túi bụi đánh nhau vỡ đầu chảy máu, áo quần rách rưới, khiến dân làng một phen cười ra nước mắt. Con voi thì đã đi từ lâu, chỉ còn lại năm “bậc thông thái” nằm rên rỉ dưới gốc cây đa với những vết thương bầm tím.
