Sự tích con muỗi là câu truyện cổ tích Việt Nam mang ý nghĩa giáo dục và nhân văn sâu sắc, chủ yếu tập trung vào các chủ đề về tình yêu, lòng thủy chung và hậu quả của sự tham lam, phụ bạc. Cảnh tỉnh về việc trân trọng tình cảm và đừng để lòng tham che mắt, bởi cái giá phải trả cho sự phản bội có thể là vĩnh viễn.
Tình yêu vô bờ của người chồng
Ngày xửa ngày xưa, tại một ngôi làng ven sông, có một đôi vợ chồng sống cùng nhau. Người chồng là một nông dân hiền lành, chăm chỉ, sống giản dị và yêu vợ hết mực. Nhưng trái ngược với đức tính của chồng, người vợ lại vô cùng ham mê vật chất, chỉ thích sống xa hoa, hưởng thụ và lười biếng.
Tưởng đâu tình nghĩa sẽ bền lâu, nào ngờ một ngày kia, người vợ bỗng mắc bệnh hiểm nghèo rồi qua đời.
Người chồng thương vợ, đau đớn vô cùng, không đành rời xa vợ. Anh quyết định bán hết tài sản, mua một chiếc thuyền nhỏ, đặt quan tài của vợ lên đó. Ngày ngày, anh chèo thuyền chở quan tài, chấp nhận sống bồng bềnh trên sông nước, chỉ để được ở bên vợ, không rời nửa bước.
Ba giọt máu cứu vợ
Một buổi sớm, chiếc thuyền trôi đến chân một ngọn núi đầy cây cỏ lạ. Thấy cảnh đẹp kỳ lạ, anh men theo lối mòn lên cao. Lưng chừng núi, anh gặp một ông lão râu tóc bạc phơ, dáng vẻ tiên phong đạo cốt, tay chống gậy trúc.
Biết đây không phải người thường, anh vội sụp lạy và tha thiết cầu xin:
Xin người thương tình cứu vợ con sống lại. Con chỉ mong được ở bên nàng.
Ông lão nhìn anh thật lâu rồi nói:
Ta có thể giúp ngươi. Nhưng nhớ: có những điều đạt được rồi, sau này ngươi sẽ ân hận.
Dù được cảnh báo, người chồng vẫn cầu xin cứu vợ. Ông lão bèn bảo anh mở nắp quan tài, rồi hướng dẫn:
Hãy nhỏ ba giọt máu của mình vào người nàng.
Anh làm theo. Lạ thay, khi ba giọt máu rơi xuống, người vợ từ từ mở mắt, rồi ngồi dậy như người vừa tỉnh sau giấc ngủ dài.
Trước khi rời đi, ông lão dặn vợ chồng:
Hãy nhớ tình nghĩa vợ chồng. Chớ quên lòng chung thủy của người chồng đã cứu ngươi.
Trên đường trở về, người chồng mừng rỡ vô hạn, chèo thuyền đi thật nhanh.
Sự phụ bạc và cú sốc tình yêu
Một đêm, anh lên bờ mua thức ăn. Đúng lúc ấy, một chiếc thuyền buôn lớn neo đậu ngay bên cạnh. Chủ thuyền buôn thấy vẻ đẹp lộng lẫy của người vợ thì sinh lòng tà ý, dùng lời ngon ngọt mời nàng sang thuyền uống trà, rồi lập tức ra lệnh dong buồm đi ngay trong đêm.
Khi người chồng trở lại, thấy vợ đã biến mất. Anh vô cùng lo lắng, bỏ ăn bỏ ngủ, ngày đêm lênh đênh tìm kiếm. Mãi một tháng sau, cuối cùng anh cũng gặp lại nàng.
Nhưng lúc này, người vợ đã quen với cuộc sống giàu sang bên cạnh tên lái buôn, quên sạch nghĩa xưa tình cũ.
Cái chết vì lòng tham
Thấy rõ bản chất của vợ, người chồng bình thản nói:
Nàng muốn đi, ta không giữ. Nhưng ta không muốn nàng mang theo thứ thuộc về ta. Hãy trả lại cho ta ba giọt máu mà ta đã nhỏ ra cứu nàng sống lại.
Vì muốn dứt khoát ra đi cùng với điều kiện đơn giản kia, người vợ lập tức lấy dao chích ngón tay. Máu vừa nhỏ xuống, nàng liền ngã lăn ra chết, vì sự sống của nàng chỉ được giữ bằng chính ba giọt máu ấy.
Lời nguyền muôn đời
Sau khi chết, vì lòng tham sống và sự phụ bạc chưa dứt, linh hồn người vợ hóa thành một sinh vật nhỏ xíu có cánh. Nó cứ vo ve bên tai người chồng, lúc như van xin, lúc như oán hờn, lúc như tiếc thương:
O… o… o…
Nó tìm mọi cách bay đến gần để hút máu anh, khao khát lấy lại ba giọt máu đã mất để sống lại thành người.Và sinh vật bé nhỏ, đáng thương, nhưng tham lam đó chính là Con Muỗi mà chúng ta thấy ngày nay. Tiếng vo ve của nó là tiếng than vãn, hối hận và khát khao máu người.