Truyện ngụ ngôn Con Cáo và Chùm Nho Xanh là lời cảnh bảo về thói quen tự lừa dối và tự biện hộ của con người khi đối diện với thất bại. Nó khuyến khích chúng ta chấp nhận thực tế và tìm kiếm những giải pháp tích cực hơn thay vì chê bai điều nằm ngoài khả năng của mình.
Cơn đói khát và sự hấp dẫn của chùm nho
Vào một ngày giữa hè, trời nóng bức và vô cùng oi ả. Cáo đã đi bộ rất lâu, cổ họng khô rát như lửa đốt và cái bụng trống rỗng đang réo lên đòi ăn.
Cáo đi qua một vườn nho và bất chợt, mắt nó sáng lên. Trước mặt nó là một giàn nho. Từng chùm nho lớn, căng tròn, mọng nước, treo lủng lẳng đầy mời gọi. Toát ra hương thơm ngọt ngào, khiến Cáo cảm thấy như đã tìm thấy thiên đường.
Cáo dừng lại, miệng nó bắt đầu chảy nước miếng. Nó nhìn chằm chằm vào chùm nho cao nhất, đẹp nhất, rồi thốt lên:
Ôi, những chùm nho này trông ngon tuyệt! Thật mọng nước và ngọt ngào biết bao. Nếu mình ăn được chúng, mình sẽ không còn đói khát nữa.
Cố gắng nhưng lại thất bại
Cáo nhìn trước ngó sau thấy chẳng có ai, nho lại nhiều như thế này, nghĩ thầm ăn trộm mấy chùm chắc cũng không ai phát hiện ra.
Cáo bắt đầu hành động. Nó lùi lại vài bước, chuẩn bị tư thế, rồi nhảy vọt lên mạnh mẽ. Nó duỗi thẳng chân trước, cố gắng dùng móng vuốt để móc lấy một cành nho. Phựt! Cáo rơi xuống đất, chân trước chỉ chạm nhẹ vào không khí. Chùm nho vẫn cao hơn nó khoảng một gang tay.
Cáo không nản lòng. Nó tự tin nghĩ: “Chắc do mình chưa lấy đà đủ.”
Nó lùi xa hơn một chút, nhắm kỹ mục tiêu, rồi dùng hết sức bình sinh để nhảy cao hơn, mạnh hơn lần trước. Lần này, nó đã gần hơn. Đầu nó sượt qua chùm nho, nhưng nó vẫn không thể bám vào. Cú tiếp đất khiến Cáo thở dốc, đất bụi bay lên mù mịt.
Cáo mệt mỏi nằm ra đất một lúc, nhưng khao khát ăn nho quá lớn không đành lòng rời khỏi vườn nho khi chưa chén được quả nào. Nó đứng dậy lượn quanh vườn mấy vòng, cuối cùng cũng phát hiện ra được một chùm nho khá thấp. Cáo lại dùng hết sức nhảy lên lần nữa nhưng vẫn không hái được quả nho nào.
Cáo lại lượn xung quanh giàn nho lại phát hiện ra một chùm nho còn thấp hơn chùm nho lúc nãy. Thích chí quá, Cáo tự đắc:
Không có việc gì có thể làm khó ta được cả!
Nước dãi trong họng cứ trào ra, Cáo lùi lại mấy bước lấy đà, Cáo nhảy lên nhưng vẫn không có gì thay đổi. Cáo cố gắng đến mấy cũng chỉ chạm tới được lá nho.
Cáo quan sát kỹ giàn nho và nhận ra rằng, dù cố gắng đến đâu, những chùm nho ngon nhất vẫn nằm ngoài tầm với. Nó đã cố gắng nhảy thêm bốn, năm lần nữa, cơ thể đau nhức, nhưng những chùm nho vẫn chế giễu nó từ trên cao.
Cuối cùng, Cáo hoàn toàn kiệt sức. Nó đứng dưới giàn nho, thở hồng hộc, nhìn chằm chằm vào mục tiêu giờ đây trở nên lạnh lùng và xa vời. Nỗi thất vọng và sự tức giận vì không đạt được đã lấn át cơn đói.
Biện hộ cho sự thất bại của bản thân
Lúc này, Cáo bắt đầu cảm thấy xấu hổ vì sự thất bại của mình. Để bảo vệ lòng tự trọng, nó buộc phải tìm một lời giải thích. Nó quay lưng đi, cố gắng tỏ ra thản nhiên nhất có thể, và dùng giọng điệu khinh khỉnh, thốt lên những lời cuối cùng:
Hừm! Thật lãng phí thời gian. Làm sao ta lại cứ phải cố ăn mấy chùm nho này nhỉ? Những chùm nho đó còn xanh lè! Chắc chắn là chúng rất chua. Ăn vào chỉ tổ đau bụng mà thôi. Ta không thèm!
Và thế là Cáo kiêu hãnh bước đi, bỏ lại những chùm nho mà nó vẫn thèm muốn. Nó vẫn đói, nhưng sự thỏa mãn vì đã tự thuyết phục được mình rằng mục tiêu đó không đáng giá, đã xoa dịu được nỗi thất vọng.
Xem thêm: