Truyện cổ tích Sơn Tinh Thủy Tinh là một trong những câu chuyện nổi tiếng và quan trọng bậc nhất của dân tộc Việt Nam. Câu chuyện kể về cuộc kén rể đầy cam go của Vua Hùng thứ mười tám và trận chiến không hồi kết giữa thần Núi và thần Nước, ẩn chứa lời giải thích về nạn lũ lụt và tinh thần chống lũ của người Việt cổ.
Vua Hùng kén rể
Vào đời Hùng Vương thứ mười tám, Vua có một người con gái đẹp tuyệt trần tên gọi là Mị Nương. Nàng hiền dịu, nết na, được Vua cha yêu thương hết mực. Khi thấy nàng đến tuổi để gả chồng nên Nhà Vua muốn kén cho nàng một người chồng thật xứng đáng.
Vua liền cho lính thông truyền khắp nơi tìm kiếm người tài ở khắp nhân gian để kén được một người phò mã vừa có đức vừa có tài.
Nghe được tin Vua Hùng muốn kén rể, vua nước Tây Âu liền cho lính đem tới rất nhiều vàng bạc, châu báu như cau vàng, trầu bạc để hỏi cưới công chúa Mị Nương. Thấy vậy Vua Hùng liền lập tức cho triệu tất cả các Lạc Hầu của mình vào cung để hội ý. Các Lạc Hầu đều cho rằng:
Vua nước Tây Âu ấy là một con người cường bạo, hình dáng cũng kì quái và tuổi thì đã khá cao. Hoàn toàn không thể xứng đôi được với công chúa của chúng ta.
Nghe lời khuyên can của đám Lạc Hầu nên Vua Hùng đã cho người mang sính lễ trả lại và từ chối lời cầu hôn của vua nước Tây Âu kia. Cũng chính vì lý do đó mà mối quan hệ của nước Văn Lang và Tây Âu lúc bấy giờ đã xấu đi, nảy sinh nhiều xung đột khó tháo gỡ.
Sơn Tinh và Thủy Tinh so tài
Một hôm, có hai chàng trai cùng lúc đến để dạm hỏi cưới nàng công chúa Mị Nương. Hai chàng đều vô cùng khôi ngô tuấn tú.
Một người là thần núi của vùng núi Tản Viên (Ba Vì), tên là Sơn Tinh. Người còn lại là Thủy Tinh là một vị thần Biển Cả. Cả hai đều xứng đáng làm rể Vua Hùng. Vì vậy Vua Hùng đã cho truyền cả hai người đến trổ tài. Nếu ai có tài hơn thì Vua Hùng sẽ đồng ý gả công chúa cho người đó.
Chàng Sơn Tinh trổ tài trước, chàng vẫy tay về phía đông, phía đông nổi cồn bãi; vẫy tay về phía tây, phía tây mọc lên từng dãy núi đồi. Còn Thủy Tinh chàng cũng tài giỏi không kém, chàng gọi gió, gió đến; hô mưa, mưa về.
Hai chàng trai đều vô cùng tài giỏi, ngang sức ngang tài. Vua Hùng băn khoăn không biết nên nhận lời ai, từ chối ai. Nhà Vua cho mời các quan lạc hầu vào bàn bạc mà vẫn không tìm được kế hay.
Cuối cùng, Vua Hùng phán rằng:
“Hai người đều vừa ý ta cả, nhưng ta chỉ có một người con gái, biết gả cho người nào? Vậy rạng sáng mai, ai đem lễ vật đến trước, ta sẽ gả Mị Nương cho người ấy! Sính lễ gồm: Một trăm ván cơm nếp, một trăm nệp bánh chưng, voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi.”
Tuy nói rằng không thể chọn ai nhưng tất cả những đồ lễ mà Vua Hùng yêu cầu hai chàng chuẩn bị thì tất cả đều là những sản vật ở trên đất liền. Điều đó có thể cho thấy được Vua Hùng cũng đã ngầm đồng ý gả nàng Mỵ Nương cho Sơn Tinh.
Sơn Tinh và Thủy Tinh vâng lời, cùng hẹn sáng hôm sau sẽ mang sính lễ đến.
Sơn Tinh đánh bại Thủy Tinh
Tờ mờ sáng hôm sau, Sơn Tinh đã mang đầy đủ lễ vật đến dâng Vua Hùng. Vua Hùng vô cùng hài lòng nên đã giữ lời hẹn, gả Mị Nương cho Sơn Tinh. Sơn Tinh rước Mị Nương về núi.
Thủy Tinh vì gặp phải khó khăn trong việc tìm những lễ vật hỏi cưới nên đến muộn hơn, không thấy Mị Nương đâu, biết mình đã bị chậm chân. Thần nước nổi giận lôi đình, đem theo cả đám “Binh Tôm Tướng Cá” hô mưa gọi gió, làm thành dông bão, rung chuyển cả đất trời, làm phép dâng nước sông lên cuồn cuộn, định dìm chết Sơn Tinh để cướp lại Mị Nương.
Nước ngập khắp đồng ruộng, nhà cửa, nước dâng lên lưng đồi, sườn núi. Cả thành Phong Châu như nổi lềnh bềnh trên một biển nước, đám thủy quái thì cứ đông lên nhiều lần, chúng rầm rầm rộ rộ làm theo tất cả những mệnh lệnh của Thủy Tinh.
Tất cả cư dân của nước Văn Lang đều ra sức chống lũ lụt dữ dội. Họ ra sức đào đất để đắp thành đê. Nhưng Sơn Tinh không hề nao núng. Chàng dùng phép của mình, bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi, dựng thành lũy đất, chặn đứng dòng nước lũ. Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi lại cao lên bấy nhiêu.
Hai bên đánh nhau ròng rã mấy tháng trời. Cuối cùng, Thủy Tinh đuối sức, đành phải rút quân về. Từ đó Sơn Tinh và công chúa Mị Nương cũng được sống vui vẻ hạnh phúc bên nhau.
Tuy nhiên ân oán của Sơn Tinh và Thủy Tinh ngày càng nặng, thù ngày càng sâu, không năm nào Thủy Tinh không làm mưa làm bão, dâng nước lên đánh Sơn Tinh, và lần nào Thủy Tinh cũng thua, phải bỏ chạy.
Truyền thuyết về Sơn Tinh – Thủy Tinh vô cùng nổi tiếng, và là một trong những cách lý giải của người Việt xưa về hiện tượng lũ lụt cùng những cách để chống lũ lụt của nước mình.
Xem thêm: