Vịt con xấu xí là truyện cổ tích nước ngoài nổi tiếng nói về việc chấp nhận sự khác biệt, tự tin vào bản thân và tìm kiếm môi trường nơi tài năng và bản chất thật của bạn được tôn trọng và tỏa sáng.
Sự ra đời và bị chối bỏ

Mùa hè năm ấy, trong một trang trại yên bình nhỏ ven rừng, Vịt mẹ đang ấp những quả trứng cuối cùng. Cuối cùng, từng quả trứng lần lượt nứt vỏ, đàn vịt con vàng óng bước ra, ríu rít kêu “chíp! Chíp!” Vịt mẹ hồ hởi kêu lên:
Quạt! Quạt! Tất cả đã nở rồi!
Năm chú vịt con vàng óng, xinh xắn đã chui ra. Nhưng còn một quả trứng lớn hơn bình thường vẫn nằm im. Cuối cùng, quả trứng đó cũng nứt ra, và một chú vịt con màu xám xịt, to lớn và xấu lạ lóng ngóng bước ra. Vịt mẹ thở dài:
Ôi trời! Con này sao lại to lớn và xấu xí thế? Nó không giống những đứa con của ta chút nào!
Ngay cả Vịt mẹ cũng cảm thấy bối rối. Nó đưa tất cả các con xuống ao. Chú vịt con xám xịt bơi lội cũng giỏi như những con khác, nhưng vẻ ngoài của nó vẫn là vấn đề.
Khi Vịt mẹ dẫn các con đến giới thiệu với những con vật khác trong trang trại, Vịt con Xấu Xí ngay lập tức bị hắt hủi. Một con vịt khác chỉ trỏ:
Nhìn nó kìa! Thật là xấu xí! Cái cổ dài ngoẵng và bộ lông xám xịt kia!
Anh chị em vịt con cùng xua đuổi chú vịt xám:
Đi đi, đồ xấu xí! Đừng chơi với bọn tôi nữa!
Cuộc sống của Vịt con Xấu Xí trở nên vô cùng khổ sở. Nó bị chế giễu, bị mổ và bị xua đuổi khắp nơi. Đến cả Vịt mẹ cũng không còn bênh vực nó nữa. Vịt mẹ thở dài nói:
Ta ước gì con chưa từng được sinh ra. Con làm ta xấu hổ quá!
Sự tuyệt vọng và hành trình cô độc

Quá tủi thân, đau khổ và tuyệt vọng, Vịt con Xấu Xí quyết định rời bỏ trang trại. Vịt con xấu xí vừa đi vừa khóc:
Ta phải đi khỏi đây! Chẳng có ai muốn ta cả. Ta xấu xí và không thuộc về nơi này.
Nó chạy trốn qua đầm lầy, cố gắng tìm nơi nương náu. Thế là nó lang thang qua những cánh đồng, bơi trên ao hồ lạnh buốt, sống nhờ chút thức ăn nhặt được. Nó sống sót qua mùa đông lạnh giá trong cô độc và khó khăn.
Tìm ra giá trị và bản chất thật của chính mình

Mùa xuân đến, ấm áp trở lại. Vịt con Xấu Xí, giờ đã lớn hơn nhiều, bơi ra một hồ nước. Nó nhìn thấy một đàn chim tuyệt đẹp đang bơi lội kiêu sa chúng có chiếc cổ cong duyên dáng, bộ lông trắng muốt lộng lẫy. Đó là những con Thiên Nga.
Vịt con Xấu Xí cảm thấy run rẩy, nhưng vì quá ngưỡng mộ vẻ đẹp của chúng, nó quyết định bay đến, chấp nhận bị chúng xua đuổi hoặc chế giễu lần nữa. Khi chúng tiến lại gần, chú run rẩy thì thầm:
Các anh chị cứ đánh tôi cũng được… tôi biết tôi xấu lắm.
Nhưng thiên nga không đánh, chỉ nhẹ nhàng đáp:
Tại sao chúng tôi phải làm vậy? Cậu là một trong chúng tôi mà.
Vịt con xấu xí hoảng hốt, nó cúi đầu xuống mặt nước, chuẩn bị đối mặt với số phận.
Nhưng khi nó nhìn xuống, nó sững sờ. Nó thấy hình ảnh phản chiếu của chính mình dưới làn nước. Nó không còn là một con vịt con xám xịt, mà là một con chim lộng lẫy với bộ lông trắng muốt và chiếc cổ dài duyên dáng. Vịt con thốt lên:
Ôi! Ta… ta không còn xấu xí nữa sao? Ta là…
Đàn Thiên Nga bơi đến vây quanh nó, chào đón nó bằng những tiếng kêu du dương, thân thiện:
Chào mừng bạn! Bạn là con Thiên Nga xinh đẹp nhất mà chúng tôi từng thấy!
Lúc này, Vịt con Xấu Xấu mới nhận ra sự thật rằng: Nó không phải là vịt, nó là một con Thiên Nga. Cảm giác hạnh phúc ngập tràn, nó vỗ cánh và bơi đi cùng đồng loại của mình, không còn sợ hãi hay tủi thân nữa.

