Truyện cổ tích Sọ Dừa phản ánh quan niệm nhân đạo, niềm tin vào công lý và hạnh phúc của con người bình dân qua hình ảnh Sọ Dừa. Dù sinh ra khác biệt với người thường nhưng vẫn luôn được công nhận và nhận được tình yêu từ người thân mình.
Sọ Dừa ra đời như thế nào?
Ngày xưa ở một ngôi làng nọ có hai vợ chồng nông dân nghèo đi làm thuê cho nhà một phú ông giàu có trong làng. Hai vợ chồng hiền lành chăm chỉ nhưng đã ngoài ba mươi tuổi vẫn chưa có mụn con nào.
Một buổi trưa nọ, trời đang nắng to người vợ vào rừng lấy củi, thấy khát nước thì bà tìm xung quanh thấy cái sọ dừa bên gốc cây to đựng đầy nước mưa, bà bèn bưng lên uống. Không lâu sau khi về nhà thì người chồng mất thì bà biết mình có mang.
Sau thời gian mang thai thì cũng đến ngày sinh. Bà sinh ra một cục thịt tròn lông lốc, không tay không chân như cái sọ dừa. Bà buồn lắm, định bụng mang chôn đi thì đứa bé cất tiếng lên nói:
Mẹ ơi, con là người đấy, mẹ đừng vứt con đi mà tội nghiệp con.
Người mẹ nghe thấy nghĩ lại cũng thương con nên đã quyết định để lại nuôi rồi đặt tên cho cậu là Sọ Dừa.
Sọ Dừa lớn lên rất nhanh nhưng vẫn chỉ lăn lốc trong nhà. Thấy mẹ làm lụng vất vả, Sọ Dừa biết vậy liền xin mẹ cho đến chăn bò ở nhà phú ông.
Chiều lòng con, bà mẹ đã đến nhà phú ông xin cho Sọ Dừa chăn bò. Phú ông nghe đến Sọ Dừa cũng tỏ vẻ ngần ngại. Nhưng lại nghĩ “Nuôi nó thì ít tốn cơm, tiền công cũng chẳng đáng là bao nhiêu nên ông đã đồng ý”
Chẳng thể ngờ Sọ Dừa chăn bò rất giỏi. Ngày ngày, cậu lăn phía sau lùa đàn bò ra đồng, đến tối lại lăn phía sau lùa đàn bò về nhà. Cả đàn bò, con nào con nấy cũng đều được no căng. Phú ông rất hài lòng!
Cô út và Sọ Dừa gặp nhau
Vào mùa gặt, tôi tớ đi làm đồng hết, phú ông sai ba cô con gái thay phiên nhau đưa cơm cho Sọ Dừa. Mỗi lần như vậy hai cô chị kiêu kỳ, ác nghiệt thường hắt hủi Sọ Dừa, còn cô út vốn tính hiền lành, thương người nên đối đãi với Sọ Dừa rất tử tế.
Một hôm, đến phiên cô út mang cơm ra đồng. Vừa đến nơi, cô ngạc nhiên thấy một chàng trai khôi ngô, tuấn tú đang ngồi thổi sáo trên bãi cỏ, bên cạnh là cái sọ dừa lăn lóc. Thấy cô út, chàng trai vội vàng chui vào cái sọ dừa. Nhiều lần như vậy, cô út biết Sọ Dừa không phải người thường, bèn đem lòng yêu thương.
Đến cuối mùa ở thuê, Sọ Dừa về nhà giục mẹ đến hỏi cưới con gái phú ông. Bà lão ngạc nhiên lắm, nhưng thương con nên cũng đánh liều mang cau đến nhà phú ông dạm hỏi.
Phú ông cười mỉa mai:
Được! Nếu nhà mụ sắm đủ lễ vật: một trăm ván cơm nếp, một trăm ván xôi gấc, một chục lợn béo, một chục bò thiến, năm cỗ rượu tăm, ngoài ra phải có một cái tráp vàng, một cái tráp bạc, mười tấm lụa đào, mười tấm lụa tía… thì ta gả một đứa con gái cho!
Ngờ đâu, Sọ Dừa bảo mẹ cứ nhận lời. Đúng ngày hẹn, bỗng dưng trong nhà xuất hiện đầy đủ mọi sính lễ, linh đình hơn cả yêu cầu của phú ông, lại có cả gia nhân ở dưới nhà chạy lên mang đến nhà phú ông. Cả nhà phú ông sững sờ. Phú ông đành phải gả con gái. Hai cô chị cười chê Sọ Dừa xấu xí, chỉ có cô út là vui vẻ đồng ý lấy Sọ Dừa.
Trong ngày cưới, Sọ Dừa cho bày cổ linh đình nhưng không ai thấy Sọ Dừa lăn lóc đâu, mà là một chàng trai khôi ngô, tuấn tú đứng bên cô út. Mọi người sửng sốt và mừng rỡ, còn hai cô chị thì vừa tiếc lại vừa ghen tức.
Trạng nguyên Sọ Dừa cứu vợ
Sau khi cưới, hai vợ chồng Sọ Dừa sống hạnh phúc. Không những thế Sọ Dừa còn ngày đêm miệt mài đèn sách và năm ấy đỗ Trạng nguyên. Nhưng không lâu sau, Sọ Dừa được vua sai đi sứ. Trước khi đi, Sọ Dừa dặn dò vợ:
Ở nhà, nàng phải luôn giữ kín những vật này bên mình để hộ thân: một hòn đá lửa, một con dao và hai quả trứng gà.
Vì ganh tị với em gái, hai cô chị đã rắp tâm hãm hại cô em để thay làm bà Trạng. Nhân lúc Sọ Dừa đi vắng, hai cô chị đã rủ cô út chèo thuyền ra biển chơi rồi lừa đẩy cô út xuống biển và bị cá kình nuốt chửng.
Nhớ lời chồng dặn, cô dùng dao mang theo trong người rạch bụng cá mà thoát ra, dạt vào một hòn đảo hoang. Cô lấy đá lửa để tạo lựa và cắt thịt cá nướng ăn. Sống được ít ngày trên đảo thì hai quả trứng gà đã nở ra một đôi gà đẹp làm bạn cùng cô út.
Sọ Dừa đi sứ về nghe tin vợ bị nạn. Chàng liền cho thuyền ra khơi tìm. Chàng dừng lại ở đảo hoang, thấy có khói bay lên, rồi nghe tiếng gà gáy:
Ò… ó… o… Phải thuyền vợ Trạng rước cô tôi về.
Trạng nguyên Sọ Dựa mừng rỡ liền đón vợ về nhà. Về tới nhà, chàng mở tiệc mời bà con, nhưng lại giấu vợ trong buồng không cho ai biết. Hai cô chị thấy thế khấp khởi mừng thầm, tranh nhau kể chuyện cô em bị nạn, tỏ vẻ thương tiếc lắm.
Cô vợ Trạng nghe thấy, bèn sai người dọn hai mâm cỗ riêng, mời hai cô chị vào buồng ăn. Vừa thấy cô em, hai cô chị tái mặt, xấu hổ. Cô út kể lại mọi chuyện cho phú ông và mọi người nghe. Hai cô chị thấy tội lỗi bị bại lộ, xấu hổ quá, lén bỏ đi biệt xứ.
Từ đó, Trạng nguyên Sọ Dừa cùng vợ sống với nhau hạnh phúc đến trọn đời.
Xem thêm: